Λειψοί

Το Νησί

Θέση

Οι Λειψοί ή Λειψώ είναι συστάδα 30 νησιών (24 νησίδες και 6 βράχοι) στο νοτιο-ανατολικό Αιγαίο. Απέχει 173,2 ν.μ. από τον Πειραιά και έχει 790 κατοίκους (απογραφή 2011). Η Λειψώ, το κύριο νησί από το οποίο και προέρχεται το όνομα της συστάδας αυτής, βρίσκεται ανάμεσα στην Πάτμο (10,2 ν.μ. ανατολικά) και τη Λέρο (8 ν.μ. βόρεια) και λίγο ανατολικότερα της νοητής ευθείας που τις ενώνει, στα βόρεια Δωδεκάνησα.

Στην ομάδα αυτών των μικρών νησιών συνολικής έκτασης 17,350 τ.χλμ συμπεριλαμβάνονται οι νησίδες: Αρέφουσα, Νήσοι Μανώλη, Μεγάλο Ασπρονήσι, Μακρύ Ασπρονήσι, Μικρό Ασπρονήσι, Πάπλωμα, Κουλούρα Α, Κουλούρα Δ, Νότιο Ασπρονήσι Α, Νότιο Ασπρονήσι Δ, Μεγάλο Καλαπόδι, Μικρό Καλαπόδι, Λύρα, Σταυρή, Πιλάβι, Ψώμου, Καπαρονήσι, Πιάτο , Μακρονήσι, Φράγκος, Σαράκι.

Η επιφάνεια του κύριου νησιού Λειψοί είναι 15,8 τ.χλμ. με ανάπτυγμα ακτής 36 χλμ. Το έδαφος του νησιού αποτελείται από χαμηλούς λόφους (μέγιστο ύψος έχει η Σκάφη με 277 μ. και ακολουθεί η Πλάκα με 200 μ. ύψος στο ΒΔ τμήμα του) και μικρές κοιλάδες. Υπάρχουν, επίσης, όρμοι (Φοντάνα, Μοσχάτο, Ταρσανάς, παραλίες (Λιεντού, Πλατύς Γυαλός, Κατσαδιά, Τουρκόμνημα, Χοχλακούρα) και βραχώδη ακρωτήρια (Γκάτης, Μονοδέντρι, Γλαρόκαβος).

Χλωρίδα και Πανίδα

Περιδιαβαίνοντας τους λόφους του νησιού, οι οσμές της αλεσφακιάς, της ρίγανης, της θρούμπας, του ασκινού, του σάψυχου, του θαλάσσιου κρίνου και τόσων άλλων αυτοφυών αρωματικών θάμνων, σε κάνουν να περπατάς, ανάλαφρος κι ευδιάθετος. Περπατώντας στους Λειψούς χαίρεσαι εικόνες εκπληκτικής και συνάμα άγριας ομορφιάς. Οι κατάμαυροι βράχοι δίνουν τη θέση τους σε καταπράσινα τοπία.

Ρεματιές, μικροί κατάφυτοι κάμποι. Αμπελώνες, ελιές, συκιές, παντού περιποιημένα περιβόλια κι ανάμεσα τους ένα πλήθος οικόσιτα ζώα, αγελάδες και πρόβατα, πουλερικά, άλογα, μουλάρια και γαϊδουράκια, που ακόμα συνεχίζουν φορτωμένα ν’ ανεβαίνουν τ’ ανηφορικά μονοπάτια ενώ τα μικρά δάση με τους νησιώτικους κέδρους θα σας εντυπωσιάσουν. Στις διαδρομές σου αισθάνεσαι στα πόδια σου τις ρίζες των κέδρων που διακλαδίζονται σαν φίδια πάνω στην άμμο, για να συναντήσουν το θυμάρι και τους σχίνους και να χωθούν βαθιά στην άμμο ψάχνοντας για υγρασία.

Η βιοποικιλότητα του πολύνησου των Λειψών είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Στο νησί των Λειψών εντοπίσθηκε ένα νέο είδος χλωρίδας το Allium dodecanessi. Επίσης ξεχωρίζουν:

  • Αστιβή (Sarcopoterium spinosum)
  • Θυμάρι (Thymus capitatus)
  • Θρούμπι (Satureja thymbra)
  • Ασφόδελος (Asphodelus fistulosus)
  • Λυχναράκι (Ballota acetabulosa)
  • Φλόμος (Verbascum sinuatum)
  • Γλάστρος (Daphne gnidioides)
  • Ασπάλαθος (Calicotome villosa)
  • Αγρελιά (Olea europaea sylvestris)
  • Σχίνος (Pistacia lentiscus)
  • Αγριοκυπάρισσο (Juniperus excelsa)
  • Πεύκο (Pinus brutia)
  • Αείλανθος ή βρωμοκαρυδιά (Ailanthus altissima)
  • Φίδες (είδος κέδρου – Juniperus phoenicea)

Από τα καλλιεργούμενα είδη τα επικρατέστερα είναι: ψιλόκαρπη ελιά, αμυγδαλιά, αμπέλι- σε πολλές ποικιλίες- συκιά, αχλαδιά, λεμονιά και άλλα εσπεριδοειδή, ροδιές, ροδακινιές, πατάτες, κρεμμύδια, καρπούζια, αγγούρια, κολοκύθια, μπάμιες, μπιζέλια, πράσα, ρεβίθια, σησάμι, σκόρδα, φακές, φασόλια αλλά και ντομάτες, οι οποίες είναι μικρόκαρπες. Οι κάτοικοι τις κάνουν «σταφυλοτσαμπιά» και στολίζουν μ’ αυτές τοίχους των σπιτιών τους.

Καλλιεργούνται επίσης λάχανο, σέλινο, άνηθος, πιπεριές, μελιτζάνες, καλαμπόκια, καρότα και άλλα κηπευτικά τα οποία χαρίζουν στο νησί αυτάρκεια. Τα νόστιμα προϊόντα του τόπου χρησιμοποιούν και οι ταβέρνες του νησιού.

Στην πανίδα της περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων:

  • Σπιζαετός ((Hieraaetus fasciatus)
  • Αγριοκούνελο (Orycto lagus cuniculus)
  • Μαυροποντικός ((Rattus rattus)
  • Οθωμανική οχιά (Vipera xanthina)

Οι περισσότεροι κάτοικοι των Λειψών έχουν οικόσιτα ζώα (κατσίκια, χοίρους, κότες, πάπιες, κουνέλια, αγελάδες), κατοικίδια (σκύλους και γάτες) αλλά και άλογα και γαϊδουράκια.